و تاسوعا باز هم تکرار خواهد شد

1.     امروز تاسوعاست. تاسوعا متعلق به ماه منیر بنی هاشم، حضرت عباس است. تاسوعا در هند هم تعطیل رسمی است. به فدای حضرت عباس که بجای روز شهادتش (عاشورا را می گویم) روز مرگش به نام او شده. چه زیبا گفت استاد پناهیان: شهدای کربلا عاشورا شهید شدند. اما عباس تاسوعا مرد. وقتی شمر بن ذی الجوشن آمد و گفت: عباس! تو از مایی! برایت امان نامه آوردم... . عباس با این حرف آب شد از خجالت.

2.     دیشب هم تاسوعا بود. سرشب را در هیات میثاق با شهدا، با سخنرانی حضرت استاد پناهیان شروع کردم و با روضه استاد برادر میثم مطیعی گریه کردیم و سینه زدیم. اما آنچه دیشبم را به صبح رساند یک کتاب بود. کتابی که دوست جدیدالورودم - محمد محسن فیضی پور- معرفی کرده بود و من همین دیشب در غرفه بسیج دیدم و خریدم: کتاب سقای آب و ادب؛ تازه ترین اثر هنرمند مسلمان سید مهدی شجاعی؛ چاپ اول: 1389، 264 صفحه؛ کتاب نیستان.

3.     گرچه معمولا چند کتاب را با هم می خوانم و خرد خرد به انتها می رسانم؛ گاهی ویژه مناسبتها برنامه مطالعه کتاب می ریزم. مثل صدا و سیما که برنامه های مناسبتی پخش می کند من هم مناسبتی مطالعه می کنم. جایی خوانده بودم که رهبرمان، امام خامنه ای هم در ایام حج، با سفرنامه های حج عشق می کند.

4.     کتاب «سقای آب و ادب» روایت داستانی، ادبی، زیبا و ستودنی از قمر بنی هاشم است در ده فصل: از عباس علی شروع می کند و به عباس فاطمه ختم می کند. سید مهدی شجاعی باز هم از آیات و روایات و نقل های تاریخی خوب استفاده کرده است. دل نشین است. البته گاهی هم فراتر از نقلها به تخیل دست یازیده و تحلیل برداشتهای شخصی خود را هم آورده است. به همین دلیل است که برای موارد مستند (تاریخی- حدیثی) به شماره صفحه منبع مربوطه اشاره کرده است و باقی یا از مشهورات و یا استحسانهای سید اخلاق مدار.

5.     یه انتقاد هم بکنم؟ دلم می خواد وقتی کتاب تاریخی -به ویژه تاریخ اسلام- می خونم بهم بگه: "که تاریخ مربوط به گذشته نیست؛ امروز یا فردا همون حادثه تاریخی دوباره اتفاق می افته. حواست باشه تو تاسوعای زندگیت دست رد به سینه شمر بزنی. حواست باشه عاشورا هم تو صف سپاه آقا باشی." نه اینکه آنقدر عاشورا را پدیده بی نظیری معرفی کنه که دیگه تکرار نشه! نه اینکه کوفیان را آنقدر فلان به تصویر بکشد که به مخیله کسی هم خطور نکند که او هم می تواند یک کوفی باشد. عاشورا مگر چه بود؟ شیعیان کوفه ولی زمانشان را صدا کردند و زدند او را به همراه خانواده کشتند! خیلی ساده است: اگر حسین را منتظرانش کشتند، مهدی را نیز ممکن است. کوفه ادعای انقلابی گری و اسلام ناب کرد؛ رسوای جهان شد. چرا تهران نشود؟ چرا قم نشود؟ تاریخ همه اش درس است و عبرت. این نوع نگاه به تاریخ که غیر کاربردی اش کند به درد نمی خورد. با ذات تاریخ نمی سازد! تاریخ چراغ آینده ماست. چرا تاریخ اسلام که بارها تکرار شده است را به نوعی روایت کنیم که پدیده ای استثنایی است؟

کتابشناسی (اطلاعات کتابشناختی اثر):

پسانوشت:

1- این یادداشت رو صبح نوشتم. با تشکر از معاونت پژوهشی دانشگاه امام صادق علیه السلام که امکان دسترسی راحت ما دانشجویان به اینترنت را فراهم می کنند.

2- دامنه دات آی آر من چند روزی است که گویا ف*ی*ل *ت*ر است. اگر کسی علت آن را می فهمد به من هم خبر دهد!

3- ما حسین قدیانی را خیلی دوست داریم. توقیف وبلاگش را هم نمی پسندیم. به قانون هم احترام می گذاریم.

4- این یادداشت در شماره دوم نشریه «خانه ما»، نشریه بسیج دانشجویی دانشجویی دانشگاه امام صادق علیه السلام منتشر شده است.

نامیرا، رمانی است در حوزه تاریخ اسلام، سال 60 و 61 هجری در کوفه و حوالی آن اتفاق می افتد. می توانید از همین توضیح کوتاه بفهمید ماجرا چیست.

متن ارزشمند و اصطلاحا فاخری است. صادق کرمیار (متولد 1338)، رمان خوبی پدید آورده است. همین که بگویم کاری است از نیستان، اهل مطالعه می فهمند دقیقا با چه کتابی روبرو خواهند شد.

چی بگم. تاریخ اسلام سراسر درسه. خاطره نیست. موردکاوی است. حالاحالاها باید کتاب در بیاد تا رفته رفته بفهمیم چه اتفاقی افتاده است. نامیرا کار قشنگی بود. خوندنش برای نسل جوونی که همه چیز رو ساده می انگارد، مفید خواهد بود انشاءالله.

اطلاعات کتابشناختی:

نامیرا، صادق کرمیار، تهران، نیستان، 1388، 336ص. 5400 تومان.

صفحه کتاب نامیرا در گودریدز +

صفحه آقای صادق کرمیار در گودریدز +

اشاره:

فکر می کنیم مطالعه چیز لازم و سودمندی است. مصرف کاغذ در کشورهای ابرقدرت زیاد است. دوره های اوج تمدن اسلامی هم هم. معرفی و بررسی کتاب هم کار خوبی است. این را هم فکر می کنیم! دهه اول محرم امسال تعدادی از کتب عاشورایی که خوانده بودم را معرفی کردم. اربعین کم از دهه اول محرم ندارد.

معرفی کتابهای مطالعه شده در سال جاری: پنجاه و نهمین کتاب

عنوان:



کتاب کاروان آفتاب: گذری بر تاریخ و درس های حماسه عاشورا به همراه مسیر و تقویم زمانی حرکت کاروان

آقای نورالدین زندیه، مولف کتاب فوق، از افتخارات دانشگاه امام صادق علیه السلام است که عمری را در خدمت به محرومین و اهداف تبلیغ دینی در دفتر اعزام مبلغ داشگاه امام صادق علیه السلام گذرانده است. استاد درسهای اندیشه اسلامی (شهید مطهری)، تفسیر و تدبر قرآن کریم و...

جوان خوش صدا و ساده زیست و مردمی. باورش شاید سخت باشد که  مولف نه روی جلد کتاب، نه در صفحه اول، دوم، پشت جلد و ... اسم خود را نیاورده است. تنها در قسمت شناسنامه کتاب، اسم ایشان به عنوان مولف آمده است.

کتاب کاروان آفتاب استاد زندیه، کتاب مختصر و مفیدی است که با بیان زمینه های فرهنگی اجتماعی حادثه عاشورا از صدر اسلام و عرب جاهلیت آغاز می کند و تاریخ و درسهایی تحلیلی از حماسه حسینی را برای زندگی امروز ارائه می دهد و در این راه از اندیشه های متفکرین معاصر چون امام روح الله خمینی سلام الله، حضرت آقا سید علی خامنه ای، شهید مرتضی مطهری، علامه محمدتقی جعفری، آیت الله جوادی آملی و ... استفاده می کند. با این حال به وضوح مشخص است که کتابی تبلیغی برای عموم مردم و به بیان و زبان ساده نوشته شده است. البته کتابی مستند به منابع معتبر باقی مانده است.

دو ویژگی ممتاز این کتاب یکی طراحی گرافیکی بسیار خوب آن است که مطالعه را لذت بخش می کند و دیگری معرفی اجمالی کتابهایی در باره قیام امام حسین است. البته باید گستردگی موضوعات مورد بحث در عین اختصار را به آن افزود.

کتابشناسی:

کتاب کاروان آفتاب: گذری بر تاریخ و درس های حماسه عاشورا به همراه مسیر و تقویم زمانی حرکت کاروان، نورالدین زندیه، تهران، انتشارات مشکات مهر، 1387. 

اشاره: کتاب، دوست ماست. لکن با کتاب، معامله دوری و دوستی نکنیم.

معرفی کتابهای مطالعه شده: پنجاه و سومین کتاب

عنوان: کتاب خاطرات شفاهی شهید محمد حسن نظرنژاد: بابانظر

شهید محمدحسن نظرنژاد، پهلوان باغیرتی بود. قهرمان ورزشی ملی -در قبل انقلاب- بود. سوابق انقلابیگری قبل انقلاب داشت. در کردستان و گنبد هم بود تا مشتی منافق و مخالف، به مردم زور نگویند. 140 ماه هم سابقه حضور در جبهه دارد! -هشت سال جنگ می شود 96ماه؛ 10 سال هم به تعبیر آقا سعید -سردار قاسمی- می شود 120 ماه؛ بروید کتاب را بخوانید تا بفهمید چطور می شود 140 ماه سابقه داشت!- انواع مختلف جانبازی ها در قسمتهای مختلف بدن؛ چیزی بیشتر از 150 درصد جانبازی. با همه اینها، این سردار با ارزش تاریخی فرهنگی سپاه بی جهت در سال 1375 شهید می شود! به کوه می رود ولی یک تیم پزشکی همراه او نیست، حتی یک کپسول اکسیژن هم می توانست او را برای ما حفظ کند ولی نشد.

بگذریم. کتاب فوق العاده قشنگی است. مدتها بود چنین کتابی نخوانده بودم. دو شب تا صبح بیدار بودم که تمام شد. ما به خاطرات شفاهی خیلی نیاز داریم. لایه های تاریک و پنهانی از تاریخ با تاریخ شفاهی شفاف می شود. بابانظر از کتاب دا هم بهتر است. یعنی جالب تر و جذاب تر است. سرگذشت این مرد که با تاریخ دفاع مقدس خراسان عجین شده، پر از غمها و شادیهایی بود که دو روز اول محرم امسال با آن زندگی کردم.

بابانظر، حقش است که رکورد کتاب دا را بشکند. خریدیم، خواندیم، هدیه می دهیم.

نکته فرعی: در قسمت فهرست نویسی فیپای کتاب موضوع کتاب سرگذشتنامه ورزشکاران معلول ایران عنوان شده!

کتابشناسی:کتاب خاطرات شفاهی شهید محمد حسن نظرنژاد: بابانظر؛ مصاحبه: سید حسین بیضایی، تدوین: مصطفی رحیمی؛ دفتر ادبیات و هنر مقاومت، تهران، سوره مهر، چاپ سوم 1388

اشاره: مشکل ما سه راه حل دارد: خواندن، خواندن و خواندن. البته راه حل چهارمی هم وجود دارد که آن هم خواندن است. مطالعه رو در برنامه روزانه تان وارد کنید- نقل به مضمون از دکتر حسن رحیم پور ازغدی-

محرم آمد. کتابهایی متناسب با این روزها که در محرم قبلی خوندم و نشد که معرفی کنم رو این روزها با هم مرور کنیم:

معرفی کتابهای مطالعه شده در سال جاری: چهل و نهمین کتاب

عنوان: کتاب پس از پنجاه سال، پژوهشى تازه پیرامون قیام حسین علیه السلام نوشته استاد دكتر سید جعفر شهیدى

مرحوم دکتر سید جعفر شهیدی، یکی از انسانهای جامع الاطرافی بود که دانشگاه امام صادق علیه السلام افتخار می کند در دهه اول عمر خود از چنین اساتیدی بهره می برده است. استاد بزرگوار در هر زمینه ای که وارد شدند، اثر جاودانه ای خلق کردند. ذخیره ای برای آخرتشان. کتاب پس از پنجاه سال ایشان که به بررسی قیام امام حسین می پردازد بیش از هر چیز در پی تبیین علت قیام است از راه تبیین و بررسی زمینه های اجتماعی فرهنگی تاریخی. دقیقا همان چیزی که ما در اصطلاح تخصصی خودمان می گوییم context.

حالتهای مختلفی را بحث می کنند و توضیح می دهند و گویی یک مباحثه شکل گرفته و دلیلها رد می شوند.

30 یادداشت علمی کوتاه که طی این سی سال بعد انقلاب بارها چاپ شده و من پارسال چاپ چهل و یکم آن را خواندم.

کتاب را بخوانید، استاد با شما صمیمانه و بدون پرده و تعارف سخن خواهد گفت.

کتابشناسی:

کتاب پس از پنجاه سال، پژوهشی تازه پیرامون قیام حسین علیه السلام، استاد دکتر سید جعفر شهیدی، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، چاپ چهل و یکم، 1387.