اشاره: مشکل ما سه راه حل دارد: خواندن، خواندن و خواندن. البته راه حل چهارمی هم وجود دارد که آن هم خواندن است. مطالعه رو در برنامه روزانه تان وارد کنید- نقل به مضمون از دکتر حسن رحیم پور ازغدی

محرم آمد. کتابهایی متناسب با این روزها که در محرم قبلی خوندم و نشد که معرفی کنم رو این روزها با هم مرور کردیم. امروز اما عاشوراست. اگر خدا توفیق بدهد من هم کربلام. فکه را می گویم؛ اردوی زیارتی سیاحتی و علمی جنوب با هم رشته ای های عزیزم. امروز کتابی که قبلا خوندم - و چندبار مباحثه کرده ام و اتفاقا همین روزها هم با ورودی های جدید آن را مباحثه می کنم- را مرور می کنیم: حماسه حسینی متفکر شهید استاد مطهری

معرفی کتابهای مطالعه شده در سال جاری: پنجاه و یکمین کتاب 

عنوان: کتاب حماسه حسینی نوشته متفکر شهید حجت الاسلام استاد مرتضی مطهری

حماسه سه جلدی بود. دو جلد سخنرانیها و یک جلد هم یادداشتهای استاد. الان دو جلدی شده و سخنرانی ها با هم یک جلد شده. خلاصه حماسه حسینی -بخشی از خلاصه آثار شهید مطهری: سیری در سیره معصومین: انتشارات دانشگاه امام صادق علیه السلام-  هم کتابیه که به همت نسل اول مباحثه کنندگان آثار شهید مطهری در دانشگاه امام صادق علیه السلام مثل دکتر سوزنچی و ... تهیه شده است. آن وقتی که استاد حجت الاسلام دکتر حسین سوزنچی، تنها حسین سوزنچی بود!

توضیح اینکه بیشتر آثار شهید مطهری در دانشگاه امام صادق علیه السلام در قالب 8 واحد درسی اندیشه اسلامی مطالعه، مباحثه گروهی با یکی که قبلا این دروس را گذرانده، تدریس، امتحان و پایان نامه می شوند!

برجستگی کتاب حماسه حسینی با توجه به اینکه مجموعه سخنرانی هاست به بحث تحریفات عاشوراست. شهید مطهری امام حسین را برای امروز جامعه می خواهد. بنابراین با آنچه سر راه استفاده از امام حسین برای امروز جامعه باشد، مبارزه می کند. در مورد یادداشتها هم باید بگویم توجه باید داشت که یادداشتهای شهید مطهری به این معنی نیست که آنها نظرات شهید مطهری اند یا شهید مطهری آنها را قبول دارد. چه بسا آنها را نوشته بود که در فرصت مناسبی نقدشان کند!

مطالعه آثار شهید مطهری بی استثنا آموزنده و روان بخش است. آثاری که حتی با سوء مدیریت انتشارات صدرا هم به فراموشی سپرده نمی شود.

کتابشناسی:

کتاب حماسه حسینی، دو جلد، استاد حجت الاسلام شهید مرتضی مطهری، انتشارات صدرا.

اشاره: مشکل ما سه راه حل دارد: خواندن، خواندن و خواندن. البته راه حل چهارمی هم وجود دارد که آن هم خواندن است. مطالعه رو در برنامه روزانه تان وارد کنید- نقل به مضمون از دکتر حسن رحیم پور ازغدی-

محرم آمد. کتابهایی متناسب با این روزها که در محرم قبلی خوندم و نشد که معرفی کنم رو این روزها با هم مرور کنیم:

معرفی کتابهای مطالعه شده در سال جاری: چهل و نهمین کتاب

عنوان: کتاب پس از پنجاه سال، پژوهشى تازه پیرامون قیام حسین علیه السلام نوشته استاد دكتر سید جعفر شهیدى

مرحوم دکتر سید جعفر شهیدی، یکی از انسانهای جامع الاطرافی بود که دانشگاه امام صادق علیه السلام افتخار می کند در دهه اول عمر خود از چنین اساتیدی بهره می برده است. استاد بزرگوار در هر زمینه ای که وارد شدند، اثر جاودانه ای خلق کردند. ذخیره ای برای آخرتشان. کتاب پس از پنجاه سال ایشان که به بررسی قیام امام حسین می پردازد بیش از هر چیز در پی تبیین علت قیام است از راه تبیین و بررسی زمینه های اجتماعی فرهنگی تاریخی. دقیقا همان چیزی که ما در اصطلاح تخصصی خودمان می گوییم context.

حالتهای مختلفی را بحث می کنند و توضیح می دهند و گویی یک مباحثه شکل گرفته و دلیلها رد می شوند.

30 یادداشت علمی کوتاه که طی این سی سال بعد انقلاب بارها چاپ شده و من پارسال چاپ چهل و یکم آن را خواندم.

کتاب را بخوانید، استاد با شما صمیمانه و بدون پرده و تعارف سخن خواهد گفت.

کتابشناسی:

کتاب پس از پنجاه سال، پژوهشی تازه پیرامون قیام حسین علیه السلام، استاد دکتر سید جعفر شهیدی، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، چاپ چهل و یکم، 1387.

اشاره: مشکل ما سه راه حل دارد: خواندن، خواندن و خواندن. البته راه حل چهارمی هم وجود دارد که آن هم خواندن است. مطالعه رو در برنامه روزانه تان وارد کنید! (نقل به مضمون از دکتر حسن رحیم پور ازغدی)

محرم آمد. کتابهایی متناسب با این روزها که در محرم قبلی خوندم و نشد که معرفی کنم رو این روزها با هم مرور کنیم:

معرفی کتابهای مطالعه شده در سال جاری: چهل و هشتمین کتاب

عنوان: کتاب یاران شیداى حسین بن على اثر استاد حجت الاسلام دکتر مرتضى آقا تهرانى

این کتاب هر سال تجدید چاپ می شود. آقا تهرانی، این کتاب رو به یک کتاب پژوهشی با منابع متعدد تبدیل کرده است. این کتاب به زمینه های فرهنگی اجتماعی و تاریخی حادثه عاشورا پرداخته و به تفصیل از بررسی حرکت تاریخی امام حسین و منازل مختلف در راه، شهدا به تفکیک زمان و نوع شهادت، و ... سخن گفته است. خوانندگان عادی و عامه مردم هم علاوه بر پژوهشگران می توانند از این اثر استفاده کنند. نقطه قوت این اثر، معرفی تک تک شهدای حادثه عاشورا -حتی آنانی که بعد امام حسین علیه السلام شهید شده اند- است.

کتابشناسی:

کتاب یاران شیدای حسین بن علی علیه السلام؛ مرتضی آقا تهرانی، قم؛ انتشارات باقیات، چاپ چهارم، 1386.

مطالعه و معرفی کتاب در سال جاری: چهلمین کتاب معرفی شده

سید مهدی شجاعی، قبل از موضع گیری اخیرش در حمایت از مهندس میرحسین موسوی در انتخابات دهم ریاست جمهوری، یکی از محبوبترین نویسندگان متعهد جبهه فرهنگی انقلاب اسلامی بود.

ویژگی فتنه همین است که عیارها مشخص می شود. گذر زمان، همیشه حقایق بیشتری را روشن می کند.

خوندن یک کتاب خوب مثل «طوفان دیگری در راه است» می تونه چهره خراب شده سید مهدی شجاعی رو بهبود ببخشه. من این کار رو با خوندن کتاب کشتی پهلو گرفته انجام دادم.

کشتی پهلو گرفته، شفاعت سید مهدی شجاعی در قیامت خواهد بود. خوب نوشته است. هم استدلال است و هم احساس. هم عشق است و هم عقل. درباره حضرت زهرا سلام الله علیهاست ولی این صدای حضرت رسول، حضرت خدیجه، حضرت علی، حضرت حسن، حضرت حسین، حضرت زینب، حضرت کلثوم، اسماء، فضه و ... است که در 14 فصل، 14 خطاب، با ما حرف می زند و گوشه هایی از زندگی و عظمت بانوی بزرگ اسلام، ام الائمه، فاطمه زهرا را بیان می کند.

دوره فشرده ای از تاریخ صدر اسلام برگزیده از منابع مختلف تاریخی و دینی.

تا طولانی نشده، دو تا نکته دیگه رو هم بگم:

کتاب کشتی پهلو گرفته، 14 مجلس روضه است. که لطایف ، ظرایف و ارتباطهای لطیفی بین وقایع تاریخی و منابع حدیثی و اعتقادی برقرار کرد. وقتی بخونید که حال داشته باشید. یا طوری بخونید که حال کنید.

کتاب کشتی پهلو گرفته، کتاب پر تیراژی است. من چاپ بیست و هفتم1387 (اول: 1368) رو خوندم که تا اون موقع 474500 نسخه از اون توسط انتشارات مدرسه چاپ شده. از نوجوان تا کهن سال، همه می تونن بخونن و بهره شون رو ببرند.

کتابشناسی:

سید مهدی شجاعی، کتاب کشتی پهلو گرفته، تهران، انتشارات مدرسه،1387.

لینکهای مرتبط این پست فعلا در دست تعمیر است!

درس تاریخ اجتماعی ایران در کد رشته ما

 کتاب مبانی تاریخ اجتماعی ایران، نوشته استاد دکتر رضا شعبانی، استاد تاریخ دانشگاه شهید بهشتی، یکی از منابع درس تاریخ اجتماعی ایران ما بود. استاد دکتر مسعود کوثری، (عضو هیات علمی دانشگاه تهران) خوندنش رو حداقل برای امتحان میان ترم و پایان ترم پیشنهاد داد! (گرچه سر امتحان دیدیم از یه جای دیگه سوال طرح شده بود!) البته کتابهای دیگه ای رو هم پیشنهاد دادند: تاریخ اجتماعی آقای راوندی که موضوعی تالیف شده و در مجلدات بسیار چاپ شده! تاریخ اجتماعی آقای نوذری که از آغاز تا مشروطه را شامل می شه. مقاومت شکننده (تاریخ تحولات اجتماعی ایران از صفویه تا سالهای پس از انقلاب اسلامی؛  تهران، خدمات فرهنگی رسا، نوشته جان فوران، ترجمه احمد تدین) هم کتاب خوبی بود.

درسهای میان رشته ای

برخی درسها ماهیتا میان رشته ای اند. مثل همین تاریخ اجتماعی که میان رشته ای تاریخ و جامعه شناسی است. یا درس روان شناسی اجتماعی که میان رشته ای روان شناسی و جامعه شناسی است. یا جامعه شناسی تفسیری که میان رشته ای مردم شناسی و جامعه شناسی است. (البته ما درس جامعه شناسی تفسیری نداشتیم.)

مروری بر مباحث کتاب مبانی تاریخ اجتماعی ایران آقای شعبانی

کتاب مبانی تاریخ اجتماعی ایران آقای شعبانی با بررسی خصوصیات عمومی جوامع ایرانی پیش از تاریخ و آمدن آریایی ها به فلات ایران، وارد تاریخ می شود و از تشکیل دولت و پیدایش ملت ایران می گوید. آنگاه به شکل پذیری تاریخی اجتماعات ایرانی بر مبنای روابط مبتنی بر ارزشهای مشروع اجتماعی، مناسبات ناشی از تطابق اجتماعی (روستا، شهر، حیات عشایری و موقعیت جغرافیایی)، روابط مبتنی بر ادغام پذیری اجتماعی (خانواده و طبقات اجتماعی)، روابط مبتنی بر جهت گیری اجتماعی(سازمان سیاسی، مشروعیت سیاسی- اجتماعی حکام، نوع حکومت، جایگاه حکومت در جامعه، روابط شاه با جامعه) می پردازد. آنگاه با اشاره به مقاومتهای ملی به مبارزه های فرهنگی و تلاشهای اجتماعی سازمان یافته ایرانیان در طول تاریخ می پردازد و از نقش عیاران می گوید و از خانقاهها می نویسد. بحث خود را نیز با خصوصیات فرهنگ و تمدن ایرانی تمام می کند.

ضمایم متعددی که شامل فهرستهای اعلام: اشخاص و خاندانها و اقوام و اماکن بود از ویژگی های خوب این کتاب بود. گرچه منابع متعددی استفاده شده بود ولی به نظر می رسد برخی مطالب کتاب تنها نظر شخصی نویسنده است که نه ارجاعی داشت و نه دلیل محکمی برای آن. در کل، به نظر می رسد بعدا برای ارجاعات مقاله ای و پایان نامه ای مفید باشد!

اطلاعات کتابشناسی:

مبانی تاریخ اجتماعی ایران، دکتر رضا شعبانی، تهران، نشر قومس،1379