لزوم توجه به اعتبار منبع  در ارتباطات و رسانه ها (به ویژه اینترنت!) با توجه به قرآن و حدیث

دقت کن چه غذایی می خوری!

همه شما حتی اگر اهل قرآن هم نباشید، احتمالا شنیده اید که آیه ای هست که می گوید: «فلینظر الانسان الی طعامه». (سوره 80، آیه  24)
ترجمه ظاهری آیه می گوید: انسان باید به خوراکش نگاه کند. تفسیر آن هم این است که مراقب حلال و حرام بودن لقمه ای که می خورد باشد که حتی یک لقمه کوچک (حرام یا حلال) آثار دنیوی و اخروی دارد.

مراقب خوراک فکری خود باشید!

اما در احادیث از امام صادق علیه السلام نقل است که در تفسیر همین آیه می فرمایند: منظور خوراک فکری هم است. (سرود عرش، حجت الاسلام کاظم صدیقی، بامداد کتاب، ص 46) . یعنی دقت کنید که منابع فکری شما چه کسانی هستند؟

فیدهای RSS و ATOM مصداق امروزی همان طعامی است که باید مراقبشان بود!

 شما احتمالا با فیدهای آر اس اس و اتم RSS آشنایی دارید. می دانید فید کلمه ای انگلیسی است (Feed) و معنی تحت الفظی آن غذا دادن و خوراک (طعام) است. فید یک سایت به معنی آخرین مطالب آن سایت است که با اشتراک آن می توان به صورت خودکار و رایگان به جدیدترین به روزرسانی های سایت دسترسی داشت.
امروزه کاربران اینترنت بیشتر به جای سرزدن به سایتها و وبلاگها، به اشتراک فید آنها در نرم افزارها یا سایتهایی چون گوگل ریدر (گودر) می پردازند. به عبارتی دیگر، منبع پیامهای ارتباطی آنها (اعم از خبری، تحلیلی، ادبی و ...) فیدهایی هست که آنها مشترکند. فید وبلاگها و یا فید کسانی که آنها را فالو می کنند. (=آنها را مشترکند.)

دقت کن چه خوراکی (فیدی) را مشترکی!

در تکالیف کلاسی و کارهای علمی و پژوهشی، عمده منابع اینترنتی فاقد اعتبار است. اما کاربران فضای مجازی، آنها را معتبر می پندارند! در حالی در اینترنت، انواع مغالطات، دروغها، اشتباهات و ... یافت می شود. به هر منبعی نمی توان اعتماد کرد. خواندن مطالب متعلق به یک جناح سیاسی، بی شک در شما موثر خواهد بود. به ویژه این که اشتراک فیدها معمولا در دراز مدت است و رویکرد مخاطبان فیدها هم انفعالی است ما با یک فاجعه مواجه خواهیم شد. احتمالا شنیده اید که اگر یک دروغ چند بار تکرار شود، باور پذیر می شود. اتفاقی که بارها در اینترنت افتاده است. منابع متفاوت، یک خبر را نقل می کنند. شما هم خواهید گفت: تا نباشید چیزکی، مردم نگویند چیزها! گرچه امروزه نظریه های تاثیر قدرتمند رسانه ها در دنیای علمی رشته ارتباطات جایگاه سابق خود را از دست داده اند، اما نظریات جدیدتر (مثل نظریه برجسته سازی) از خطر بزرگتری می گویند: رسانه ها تعیین می کنند شما به چه چیز فکر کنید. من هم می گویم: توجه کنید که چه کسی برایتان تصمیم می گیرد که به چه فکر کنید. شاید لازم باشد برخی فیدها یا برخی دوستانتان را دیگر مشترک نباشید! به خودتان رحم کنید!

به هر حال، دقت کنید که سلامت فکری خود را دست چه کسانی می سپارید!

من خودم برخی فیدهای ضد انقلاب را هم مشترکم. اما همیشه به آن سر نمی زنم. به منبعی که خبر را از آن نقل می کنند هم توجه می کنم و همیشه رویکرد فعالانه و انتقادی را در مواجهه با این سایتها حفظ می کنم. عقلم را تعطیل نمی کنم. مثلا بالاترین (که خودش یک منبع دست دوم و در نتیجه فاقد اعتبار است.) نوشته بود: مسئول انجمن اسلامی دانشگاه امام صادق علیه السلام اخراج شد. شبکه های ماهواره ای هم خبر آن را کار کردند. اینها در حالی بود که هیچ گاه دانشگاه ما انجمن اسلامی نداشته است! این رویکرد رو درباره فارس یا رجا هم دارم. می دانیم آنها بی طرف نیستند! البته صرف توجه کافی نیست و باید رویکرد فعالانه تری در نقد و مواجهه با خبرها داشت. به هر حال از اثر برجسته سازی (به چه فکر کنیم) گریزی نیست.

مرتبط:

چگونه با گوگل ریدر کار کنیم؟

و حال نسخه جدید این شعر زیبا

دو کاج        نسخه جدید

در كنار خطوط سیم پیام           خارج از ده دو كاج روئیدند
سالیان دراز رهگذران               آن دو را چون دو دوست می‌دیدند
روزی از روزهای پائیزی            زیر رگبار و تازیانه باد
یكی از كاج ها به خود لرزید       خم شد و روی دیگری افتاد
گفت ای آشنا ببخش مرا          خوب در حال من تأمل كن
ریشه‌هایم ز خاك بیرون است     چند روزی مرا تحمل كن
كاج همسایه گفت با نرمی         دوستی را نمی برم از یاد
شاید این اتفاق هم روزی          ناگهان از برای من افتاد
مهربانی بگوش باد رسید           باد آرام شد، ملایم شد
کاج آسیب دیده ی ما هم         کم کمک پا گرفت و سالم شد
میوه ی کاج ها فرو می ریخت    دانه ها ریشه می زدند آسان
ابر باران رساند و چندی بعد       ده ما نام یافت کاجستان

شاعر: محمد جواد محبت،  همان شاعر دوکاج