...پاورقی فرهنگ و ارتباطات

حرف‌های زده نشده در حوزه معارف اسلامی، دین، حکومت (سیاست‌گذاری عمومی)، جامعه اسلامی، فرهنگ و ارتباطات

یکشنبه 24 آبان 1388

مسجد دانشگاه امام صادق علیه السلام

عربی: قواعد عربی، مکالمه و درک متن عربی

قواعد عربی

برخلاف بعضی ها من اعتقاد دارم همین قواعد عربی دانشگاه اگر خوب کار شود، برای استفاده های بعدی (در فهم متون اسلامی) کافی است. 

کتاب "الجدید فی الصرف و النحو العربی" چاپ سمت نوشته آقای دکتر ابراهیم دیباجی که استاد استاد ما (آقای اسودی) بودند را پیشنهاد می کنم به ویژه بخش صرف آن که همگام با مباحث کلاس نگاهی به مثالها، تمرینها و نوع بیان این هم بیندازید. گاهی وقتها موارد جالب و جدیدی پیدا می کنید. وقت چندانی نمی برد. اصولا کتاب اول که با کلاس کار می کنید، وقت گیر است و بقیه کتب جانبی شامل مباحث تکراری می شوند و عموما تورقی مطالعه می شوند و وقت نمی برند.

کتاب صیغ مشکله که بخشی از جامع المقدمات است رو هم پیشنهاد می کنم. فهرستی از کلماتی که اعلالهای عجیبی روی آنها اعمال شده مثل ان، تخ، یکون و ... رو گرد هم آورده و اگر اهلش باشید حلاوت عربی را درک خواهید کرد. پیشنهاد می شود ابتدا سعی کنید خودتان بفهمید که آن کلمات چه بودند و چه تغییراتی در آن روی داده و سپس به کتاب مراجعه کنید. تضمین می کنم لذت پیدا کردن تغییرات یک کلمه این کتاب از حل مسائل پیچیده ریاضی کمتر نباشد. (بهترین زمان استفاده از این کتاب هفته های دهم تا شانزدهم ترم اول است.)

در ترم 1 و 2 نیاز به المنجد فی اللغه احتمالا پیدا می کنید. پیشنهاد من خریدن قطع جیبی آن است. (یک نسخه المنجد فی اللغه و الاعلام هم هست که قسمت اعلامش اصلا به کار ما نمی آید. ترجمه فارسی المنجد هم همین طور.) بعدها نیز که کمی مکالمه تان قوی تر شد، حتی از المنجد برای مکالمه و درک متون هم می توانید استفاده کنید.

در ترم های بعد که اعراب دارید مستقیما سراغ الجدول بروید که اعراب قرآن است.


مکالمه و درک متن عربی

مهم ترین اصل در یادگیری هر زبانی، افزایش تماس شما با آن زبان است. افزایش تماس با کلمات، اصطلاحات و جملات، زبان و زندگی و فرهنگ عربی از طریق کتابها، نشریات، اینترنت و بهره گیری از سایر فرصتها (سفر به کشورهای عربی، سفرهای اعراب به ایران در قالب زائر و توریست و ...)

فیلم و صوت اعم از سخنرانی، کارتون، سینمایی، مستند و ...را از دست ندهید. مطمئنا با حذف آنها عربی یا انگلیسی یاد نخواهید گرفت. شنیدن مهم ترین مهارت هر زبان است. اذاعة طهران با موبایلهایتان هم در دسترس است. موجز الانبا را ضبط و پیاده کنید. Tv.isu.ac.ir هم اخبار صوتی و تصویری از ماهواره های عربی، انگلیسی و فرانسه را برای دانلود/مشاهده قرار می دهد.

روزنامه های ایرانی که به زبان عربی (لکن به ذهنیت فارسی) نوشته می شوند را فراموش کنید. نشریات عربی به سهولت دراینترنت در دسترس شما هستند.

اینترنت فرصت جدیدی است که کلمات و اصطلاحاتی که در آن یاد می گیرید در جاهای دیگر یاد نمی گیرید. کلمات جدید اینجا هستند. پیشنهاد می کنم سه تا وبلاگ به سه زبان فارسی، عربی و انگلیسی همین امروز راه بیندازید. شاید در ابتدا سخت باشد و بیشتر مطالب کپی پیست از خبرگزاری های ایرانی (بخش زبان عربی شان) بزنید ولی به مرور خواهید توانست از خودتان چیزی بنویسید. عضویت در جامعه های مجازی مثل جیران را از دست ندهید. در این جامعه ها چیزهای زیادی خواهید دید که فرآیند یادگیری تان را تصاعدی افزایش می دهد. مطالب جالب را هم ذخیره کنید و سر فرصت مطالعه کنید.

توجه داشته باشید که همان ابتدای کار قرار نیست همه چیزها را بلد باشید و بفهمید. حتی اگر از یک ساعت فیلم فقط چند کلمه را هم فهمیدید، نباید ناامید شوید. اگر در یک صفحه روزنامه دو یا سه کلمه هم یاد گرفتید، همان دارای ارزش است.

اما کتاب:

  1. مجموعه 5 جلدی المدخل الی تعلم المکالمة العربیة نوشته آقایان الحیدری که از جلد یک تا سه سطح مقدماتی تا پیشرفته است و جلد4 و 5 متون منتخبی از نثر و نظم عربی است. مجموعه بی نظیری است که دفتر تبلیغات اسلامی آن را چاپ کرده که امروزه اسم انتشاراتش به بوستان کتاب قم تغییر یافته. استفاده خوبی که این کتاب از احادیث و متون اسلامی و قرآن کرده، برای من بسیار سودمند بود. هم چنین پرداختن به موضوعات جهان اسلام.
  2. الطریقة السهلة: نوشته حسن الحکیم. بوستان کتاب قم. من فقط جز یک این کتاب را خوندم. با گذراندن یکماه عربی در دانشگاه باید بتوانید کل کتاب را در یکی دو روز تمام کنید. برخی اصطلاحات و تعابیر جدید قشنگی داشت که می تواند مکمل خوبی باشد. هم چنین دسته بندی های خوبش.
  3. العربیة المعاصرة یا چیزی شبیه آن که نشر مشعر چاپ کرده، نوشته آقای محمد الحیدری برای سفر حج. از آن رو که نشر مشعر چاپ کرده و مملو است از اصطلاحات مفید برای زائران و حوارات عقائدیه که بحثهای اعتقادی با وهابیون را در قالب مکالمه با استدلالهای قشنگ و ساده آورده است. قبلا این کتاب رو مفصل تر معرفی کرده ام. (+)
  1. جزوه های عربی آقای صادقی مجد. (العربیة و الحیاة) حوارها و نامه ها و متنهای متنوع و کاربردی برای مکالمه. مکمل خوبی است.
  2. کتاب عربی در سفر را یکی دو روزه تمام کنید.

تنوع منابع از نظر من لازم است. توجه دارید که قرار نیست همه بچه ها، همه کتابها را بخرند. هر چند نفر همه را داشته باشند یا از کتابخانه بگیرند و مطالعه کنند. یک فرهنگ لغت آذرتاش آذرنوش (نشر نی) برای هر چند نفر یکی لازم است. (آذر تاش هم کلمات جدید دارد و هم اینکه بر اساس ریشه مرتب کرده و کلمات را با هم خانواده هایشان می بینید که بهتر به درک معنا می انجامد و پژوهشی تر است.)

نکته مهمی در مکالمه به کار می آید استفاده از ادبیات قرآن و به ویژه دعا ها در مکالمه (در کلاس یا اتاق و ...) است. خیلی مکالمه را زیبا، لذت بخش و ... می کند.

صحبت در خوابگاه

هر روز عربی یا انگلیسی صحبت کنید. تقریبا هم تمام وقت. برای رعایت حداکثری ساختارها و یادگیری و به حافظه درازمدت رفتن کلمات و اصطلاحات و اسلوبها. تلاش کنید و به ذهنتان فشار بیاورید که اسلوب عربی درست را به یاد آورید. نگران اسلوبها (ساختارها) ی غلط نباشید. در ذهنتان ماندگار نمی شوند. چون می دانید غلط هستند. مثلا می دانید که "أ تضع کلاسا؟" معادل "کلاس می ذاری؟" نیست. ولی حداقل چند نکته که کاربرد درست همزه استفهام، به مضارع بردن فعل، به صیغه مفرد مخاطب بردن فاعل است را تمرین کردید. بعدها که اسلوب صحیح را دیدید بهتر در یادتان می ماند. البته امید است که آن اسلوبها و کلماتی که احتیاج پیدا کردید را از کتب فرهنگ یا استادتان یا دیگران بپرسید!

اگر مکالمه در اتاق و ... امکان پذیر نشد، مونولوگ (صحبت با خود) که همیشه هست.

در پایان نکته تکراری فیش نویسی و مرور فیشها برای موارد مهم و جالب و تکرار شونده را یاد آوری می کنم.


ادامه دارد... هر روز ساعت 15 تا یک هفته

  • نظرات() 
  • شنبه 23 آبان 1388

    حوزه های مهارتی آموزش:

    کاری که باید بکنید این است که خیلی زود تصمیم بگیرید که از هر مهارتی چقدر می خواهید یاد بگیرید؟ اکتفا به آنچه دانشگاه به شما یاد می دهد/نمی دهد یا بیشتر از آن؟

    مثلا آیا تدوین می خواهید یاد بگیرید؟ چقدر؟ در حد  آشنایی یا اینکه می خواهید خودتان تدوین کنید؟ و پاسخ به این سوال که آیا شما واقعا باید خودتان تدوین را یاد بگیرید؟

    مسجد دانشگاه امام صادق علیه السلام

    پیشنهاد من: همین که نگذارید مباحث ماستمالیزیشن شوند، شما بسیاری از مهارتها را آموخته اید. ولی بدانید اکتفا به آنچه دانشگاه به شما می دهد، خسران مبین است.

    شما به بسیاری از مهارتها بیش از آشنایی نیازی ندارید مثل تدوین، عکاسی، تصویربرداری، طراحی سایت، اکسس، اکسل، فلش و ... . ولی بعضی مهارتها را باید خوب یاد بگیرید: ورد، اینترنت، پاورپوینت. بعضی مهارتها را هم من شدیدا توصیه می کنم یاد بگیرید و در 4 ترم اول، تمام وقتتان را روی آنها بگذارید (یا تصمیم قاطعانه بگیرید که بی خیال شده آنها شده اید!): عربی، انگلیسی، قرآن و نهج البلاغه.

    قرآن:

    گاهی قرآن را برای ثوابش می خوانید، گاهی برای اینکه ماتیسر (حداقل 10 آیه در روز) خوانده باشید. اینجا، فهم لغت، ریشه شناختی و اعراب، تدبر در ظاهر و باطن آیه و آیات و برداشت اجتماعی و کاربردی از آیات هم مدنظر است.

     با بصیرت فعلی، اگر به سال اول برگردم، دو ترم مرخصی می گیرم که حافظ قرآن شوم و برگردم. اگر اراده یا علاقه اش را ندارید، در 4 ترم اول، حداقل روزی 4 خط قرآن بخوانید. (از جز29  شروع کنید که کلمات سخت زیادی دارد که گویا هرگز ندیده ایم) از روزی 4 خط شروع کنید  اگر توانستید ماهانه آن را افزایش دهید. البته افزایش کمی باید در زمان هم اتفاق بیفتد تا مانع تدبر نشود. 

    مطالعه روزانه یک ربع یا بیشتر 4 خط قرآن (طبیعتا متن عربی)، با توجه به معنای واژه ها و اصطلاحات و اسلوبها، تدبر در مفاهیم و تلاش در برقراری ارتباط آیات با آیات دیگر و دیگر معارف اسلامی و مباحث تخصصی رشته + به همراه فیش برداری از واژه ها و اسلوبهای سخت و جدید و جالب و مرور فیشها به روش استاد لایتنر)

    کتاب پیشنهادی:

    1. حتما از روی کتاب قرآن با ترجمه استاد ابوالفضل بهرامپور باشد که ریشه  و معنای کلمات دشوار را نوشته است. دقتهای ترجمه ای خوبی هم داشته ولی روی ترجمه ها حساب باز نکنید. کمی که عربی یاد گرفتید، امید است بتوانید اکثر ترجمه ها را نقد کنید.
    2. کتاب المفردات راغب اصفهانی که بر اساس سه حرف اصلی به نوعی به تفسیر و شرح قرآن پرداخته است با غور در معنای اصلی کلمات و در نزد عرب جاهلی، با کنار هم قرار دادن آیاتی که آن ریشه در آنها آمده است، معنای جدیدی از عبارات قرآنی به شما می دهد. لذت خواهید برد از عمق معنای قرآن.

    چرا باید قرآن بخوانیم؟ گرچه چندین واحد قرآن (10 واحد تفسیر، 2 واحد قرائت و ترجمه، 3واحد اعراب و ترجمه و ...) در برنامه درسی موجود است، ولی شواهد همه حاکی از ماستمالیزیشن شدن رسمی قرآن است. خودتان باید فکری کنید که می خواهید مبنای کارهای علمی تان/ همه کارهایتان قرآنی اسلامی باشد یا نه؟ همین وضعیت بر نهج البلاغه هم حاکم است و واحدهای مرتبط با آن ماستمالیزیشن می شود.
     (
    حضور مخاطبان غیر امام صادقی: البته با همه ماستمالی ها، وضعیت علمی اکثر بچه ها خوب می باشد. این ماستمالی ها در مقایسه با سایر دانشگاهها نیست. در مقایسه با ایده آل دانشگاه امام صادق علیه السلام است که تا نقطه مطلوب فاصله ها داریم.)


    نهج البلاغه:

    مطالعه روزانه یک ربع تا 45 دقیقه، 2 تا 4 خط (متن عربی) نهج البلاغه، از خطبه های منتخب به همراه توجه به صرف و نحو و معانی مفردات و فیش نویسی از موارد (کلمات و اسلوبها) تکراری و جالب. در نهج البلاغه بر خلاف قرآن که توصیه ما یادگیری تمام مفردات است، تنها آن مواردی که تکرار می شوند یا به نحوی جالب و کاربردی تر هستند را یادداشت کنید.

    تدبر برای یافتن نکات کاربردی اجتماعی و سیاستگذاری را فراموش نکنید. نهج البلاغه از این حیث که شامل دوران حکومت حضرت است، بسیار مهم و کاربردی است.

    اگر می شد و وقت می بود، سایر منابع حدیثی را هم توصیه می کردم.

    کتاب پیشنهادی:

    1. آقای دشتی معروف، نهج البلاغه ای دارند به اسم المعجم المفهرس که معنای واژه های سخت را به عربی توضیح داده. اگر سطحتان خوبست از این کتاب شروع کنید.
    2. ترجمه (معروف) نهج البلاغه دشتی گرچه فهرست موضوعی خوبی دارد و ترجمه روانی است، اصلا به درد این کار ما نمی خورد.
    3. ترجمه و شرح فیض الاسلام بر نهج البلاغه، ترجمه تحت اللفظی خوبی دارد که به درد ما می خورد. هم چنین شرح وی باعث می شود بهتر بتوانید فضای خطبه ها را درک کنید.
    4. یک کتاب فرهنگ عربی به فارسی مثل فرهنگ معاصر آذرتاش آذرنوش خوب است. ضمن اینکه اگر می خواهید مکالمه عربی کار کنید، لازم است.

    همه لازم نیست همه کتابها را بخرند. هر چند نفر هم اگر یک آذرتاش آذرنوش داشته باشند، یک مفردات راغب داشته باشند، یک فیض الاسلام داشته باشند، یک معجم المفهرس داشته باشند کافی است. البته به نظر می رسد همه باید بهرامپور داشته باشند چون در ترم سوم و چهارم با آن سر و کار بیشتری خواهند داشت.


    ادامه دارد... هر روز ساعت 15 تا یک هفته

  • نظرات() 
  • پاورقی را در پیام‌رسان ایرانی بله دنبال کنید filesell درباره من و وبلاگم

    آخرین مطالب



    آمار وبلاگ

    • کل بازدید :
    • بازدید امروز :
    • بازدید دیروز :
    • بازدید این ماه :
    • بازدید ماه قبل :
    • تعداد کل مطالب :
    • آخرین بازدید :
    • آخرین روزآمد :

    اَبر برچسب‌های پاورقی



    قفسه؛ کوتاه‌نوشت‌های من درباره کتاب‌هایی که خوانده‌ام
    شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic