یکی از دوستان ترم 12، تحقیق یکی از دروس تخصصی این ترم را برایم ایمیل کرد. در همین باره به نظرم رسید یک نکته را تذکر بدهم و آن این که هیچ گاه طرف مقابلتان را احمق فرض نکنید!
باید ها و نبایدهای تحقیق اینترنتی

• برای طرف مقابلتان- در این مثال، استادتان یا همکار تحقیقاتی تان- این قدر شعور قائل شوید که بتواند دست شما را بخواند.
• همیشه از تحقیق اینترنتی استفاده نکنید. خودتان را از لذت شیرین کار علمی محروم نکنید.
  
• کپی پیست یافته اول گوگل، روش مناسبی برای انجام تحقیقات دانشجویی دوره کارشناسی ارشد نیست. کلیدواژه هایی را هم استفاده نکنید که اگر استاد آنها را سرچ کند، گوگل مقاله شما را به عنوان یافته اول معرفی کند.
  
• از لحاظ نگارشی حتما متن را چک کنید. ویرگولها، جمله بندی ها و ... مهم است.
• کلماتی که خاص اینترنت هستند، مثل «صفحه قبل» و «صفحه بعد» را حتما حذف کنید!
• به شیوه ارجاع دهی توجه کنید. اگر شما، جای نویسنده بودید چگونه ارجاع می دادید؟ کمی فکر کنید! شما مشخصه سه کلیدی را بلد هستید؟ پس به شیوه ای که بلد هستید، ارجاع دهید! اسم کتاب را در مشخصه سه کلیدی (داخل پرانتز) ننویسید. (مولف، سال، شماره صفحه). یعنی وقتی اون نویسنده واقعی مقاله سوتی داده و اسم کتاب را داخل پرانتز نوشته، شما یک جور سوتی اش را درست کنید. وگرنه استادتان می فهمد.
  
• برخی کتب در دسترس شما نیستند که به آنها ارجاع بدهید! استاد شما احتمالا در همان نگاه اول می فهمد که شما برخی منابع را به عمرتان ندیده اید.
  
• اگر نویسنده مقاله ای مشخص نبود؛ آن مقاله را کپی پیست نکنید! یکی از بچه ها همین کار را کرد. به خیال خودش یک مقاله ضعیف گمنام را به استادش تحویل می داد. استاد پرسید: کار خودت است؟ دانشجو گفت: بله! استاد گفت: این رو من 20 سال پیش، در دوره دانشجویی ام نوشتم و فلان جا چاپ کرد! این اولین مقاله ای بود که در این حوزه نوشته شده است!
• اصولا در تحقیقات اینترنتی، باید توانایی خوبی در ترکیب کردن داشته باشید. چند مقاله را با یکدیگر ترکیب کنید تا مقاله جدیدی که متفاوت از همه آنهاست حاصل آید. کپی پیست تنها یک مقاله، خیلی بی شرفی است. (+)
• پایگاه های sid.ir یا نورمگز یا حوزه دات نت یا سایتهای دانشنامه ها، منابع مطمئنی هستند. از آنها استفاده کنید. از هر جایی کپی پیست نکنید!
• بعد از ترکیب مطالب منابع مختلف، ارتباط بین آنها را با جملاتی با زبان خودتان برقرار کنید. راحت بنویسید که این پاراگراف با پاراگراف قبلی و بعدی چه ارتباطی دارد و یا اینکه چرا دارید به این موضوع می پردازید.
  
• وقتی مقاله تان تمام شد، بخشی به عنوان چکیده در ابتدای آن اضافه کنید و شرح تمام کپی پیستها (سیر مقاله تان) را توضیح دهید. تنها به جای اینکه بنویسید «فلانی می گوید» می نویسید: «به این موضوع می پردازیم که...». (البته در متن مقاله، انتهای پاراگراف داخل پرانتز اسم نویسنده واقعی، سال و شماره صفحه را می اورید!)
  
• حتما این احتمال را بدهید که مقاله توسط استادتان (یا دستیار او) خوانده شود.
• باور کنید، تفاوت کار علمی و غیر علمی تنها در صداقت است. صادقانه از 10 منبع کپی پیست کنید و به هر 10 تای آن به طور دقیق ارجاع دهید. این یک مقاله مروری خوب می تواند باشد. اما اگر ارجاع دهی تان صادقانه نباشد، یک سرقت زشت ادبی است که به شدت شما را در چشم دیگران منفور می کند. النجاة فی الصدق.
  

لزوم توجه به اعتبار منبع  در ارتباطات و رسانه ها (به ویژه اینترنت!) با توجه به قرآن و حدیث

دقت کن چه غذایی می خوری!

همه شما حتی اگر اهل قرآن هم نباشید، احتمالا شنیده اید که آیه ای هست که می گوید: «فلینظر الانسان الی طعامه». (سوره 80، آیه  24)
ترجمه ظاهری آیه می گوید: انسان باید به خوراکش نگاه کند. تفسیر آن هم این است که مراقب حلال و حرام بودن لقمه ای که می خورد باشد که حتی یک لقمه کوچک (حرام یا حلال) آثار دنیوی و اخروی دارد.

مراقب خوراک فکری خود باشید!

اما در احادیث از امام صادق علیه السلام نقل است که در تفسیر همین آیه می فرمایند: منظور خوراک فکری هم است. (سرود عرش، حجت الاسلام کاظم صدیقی، بامداد کتاب، ص 46) . یعنی دقت کنید که منابع فکری شما چه کسانی هستند؟

فیدهای RSS و ATOM مصداق امروزی همان طعامی است که باید مراقبشان بود!

 شما احتمالا با فیدهای آر اس اس و اتم RSS آشنایی دارید. می دانید فید کلمه ای انگلیسی است (Feed) و معنی تحت الفظی آن غذا دادن و خوراک (طعام) است. فید یک سایت به معنی آخرین مطالب آن سایت است که با اشتراک آن می توان به صورت خودکار و رایگان به جدیدترین به روزرسانی های سایت دسترسی داشت.
امروزه کاربران اینترنت بیشتر به جای سرزدن به سایتها و وبلاگها، به اشتراک فید آنها در نرم افزارها یا سایتهایی چون گوگل ریدر (گودر) می پردازند. به عبارتی دیگر، منبع پیامهای ارتباطی آنها (اعم از خبری، تحلیلی، ادبی و ...) فیدهایی هست که آنها مشترکند. فید وبلاگها و یا فید کسانی که آنها را فالو می کنند. (=آنها را مشترکند.)

دقت کن چه خوراکی (فیدی) را مشترکی!

در تکالیف کلاسی و کارهای علمی و پژوهشی، عمده منابع اینترنتی فاقد اعتبار است. اما کاربران فضای مجازی، آنها را معتبر می پندارند! در حالی در اینترنت، انواع مغالطات، دروغها، اشتباهات و ... یافت می شود. به هر منبعی نمی توان اعتماد کرد. خواندن مطالب متعلق به یک جناح سیاسی، بی شک در شما موثر خواهد بود. به ویژه این که اشتراک فیدها معمولا در دراز مدت است و رویکرد مخاطبان فیدها هم انفعالی است ما با یک فاجعه مواجه خواهیم شد. احتمالا شنیده اید که اگر یک دروغ چند بار تکرار شود، باور پذیر می شود. اتفاقی که بارها در اینترنت افتاده است. منابع متفاوت، یک خبر را نقل می کنند. شما هم خواهید گفت: تا نباشید چیزکی، مردم نگویند چیزها! گرچه امروزه نظریه های تاثیر قدرتمند رسانه ها در دنیای علمی رشته ارتباطات جایگاه سابق خود را از دست داده اند، اما نظریات جدیدتر (مثل نظریه برجسته سازی) از خطر بزرگتری می گویند: رسانه ها تعیین می کنند شما به چه چیز فکر کنید. من هم می گویم: توجه کنید که چه کسی برایتان تصمیم می گیرد که به چه فکر کنید. شاید لازم باشد برخی فیدها یا برخی دوستانتان را دیگر مشترک نباشید! به خودتان رحم کنید!

به هر حال، دقت کنید که سلامت فکری خود را دست چه کسانی می سپارید!

من خودم برخی فیدهای ضد انقلاب را هم مشترکم. اما همیشه به آن سر نمی زنم. به منبعی که خبر را از آن نقل می کنند هم توجه می کنم و همیشه رویکرد فعالانه و انتقادی را در مواجهه با این سایتها حفظ می کنم. عقلم را تعطیل نمی کنم. مثلا بالاترین (که خودش یک منبع دست دوم و در نتیجه فاقد اعتبار است.) نوشته بود: مسئول انجمن اسلامی دانشگاه امام صادق علیه السلام اخراج شد. شبکه های ماهواره ای هم خبر آن را کار کردند. اینها در حالی بود که هیچ گاه دانشگاه ما انجمن اسلامی نداشته است! این رویکرد رو درباره فارس یا رجا هم دارم. می دانیم آنها بی طرف نیستند! البته صرف توجه کافی نیست و باید رویکرد فعالانه تری در نقد و مواجهه با خبرها داشت. به هر حال از اثر برجسته سازی (به چه فکر کنیم) گریزی نیست.

مرتبط:

چگونه با گوگل ریدر کار کنیم؟

وضع لایک خور وبلاگتون چگونه است؟

سایتهایی مثل گودر (reader.google.com) این امکان را به شما می دهند تا آخرین مطالب وبلاگها و سایتها را از طریق فید آر اس اس (RSS) یا اتم (Atom) آنها پیگیری کنید. فید یا خوراک همان آدرس آر اس اس یا اتم است که شما آن فید را مشترک (subscribe) می شوید تا بتوانید آخرین مطالب وبلاگ را به طور خودکار دریافت کنید.

تعداد مشترکین فید یکی از راه های ارزیابی تعداد مخاطبین یک وبلاگ است. (در کنار تعداد بازدید و تعداد نظرات و حتی تعداد لایکها)

بر اساس محاسبات من یک وبلاگ میهن بلاگ که دامنه آی آر (.IR) هم داشته باشد چیزی حدود 32 فید خواهد داشت! (مثلا وجود یا نبود علامت / در انتهای آدرس و یا وجود www در ابتدای آدرس هر یک تعداد فیدهای ممکن را دوبرابر می کند.) یعنی برای به دست آوردن تعداد کسانی که این وبلاگ را دنبال می کنند و مشترک آن هستند باید مجموع مشترکین 32 فید را حساب کنیم!

برای مثال به تعداد مشترکین من در برخی از فیدهای زیر (به نقل از سایت لایک خور در صبح هشتم مرداد89. آمار واقعی معمولا کمی بیشتر است.) توجه کنید:

شما اگر مشترک وبلاگ من در گودر هستید، با کلیک روی عنوان وبلاگ من در قسمت subscirbes  و سپس کلیک بر روی show details  در قسمت بالا راست می توانید ببینید که کدام یکی از فیدها را مشترک شده اید و چند نفر دیگر مانند شما این فید را مشترک هستند.

پیشنهاد من این است که شما فید اصلی وبلاگ من یعنی http://pavaraqi.ir/post/rss   را مشترک شوید. با این کار می توانید دقیقتر ببینید  چه افراد دیگری از کدام مطلب من خوششان آمده (like) و یا آن را برای دیگران فرستاده اند (share). این سوال حدود 10 ماه برایم مطرح بود که چطور برخی مطالبی که خودم آن را لایک زده ام در گودر دوستم، لایک نخورده است! یا تعداد و افراد شیر کننده آن متفاوت است! اگر همه یک فید را مشترک شوند، خود به خود این مشکل حل می شود.

خدمات سایت لایک خور:

پرطرفدار ترین (محبوبترین) کاربران فارسی گودر و نیز پرطرفداران وبلاگها و سایتهای فارسی را نشان می دهد. (من را در صفحه پرطرفدارترین کاربران در لایک خور، در رتبه بیست و یکم می بینید. البته آمار گودر برای فالو کنندگان من در گودر حدود 400 نفری بیشتر از آماری است که آنجا درج شده! به عکس توجه کنید.) در سایدبار وبلاگ پاورقی، بعد از آمار سایت می توانید تعداد لایکهای فیدهای برتر (ونه همه فیدها) وبلاگ من به همراه تعداد مشترکین (طبق آمار لایک خور) را ببینید. تعداد مشترکین 6 فید برتر من 193 (رتبه 475 در میان پرخواننده ترین سایتها و وبلاگهای فارسی) و تعداد لایکهای این 6 فید 7453 (رتبه 69 در میان محبوبترین سایتها و وبلاگهای فارسی) است.  فیدهایی از وبلاگ من که کمتر از 100 لایک داشته باشند اصلا محاسبه نمی شوند. (این بخش آمار مربوط به روز شش مرداد است که طبیعتا تغییر می کند.)

وبلاگ من تاکنون 254 مطلب دارد. بنابر یک محاسبه ساده تعداد لایک برای هر مطلب وبلاگ من برابر است با 29/3 لایک. نترس بگو سی لایک! (البته لایکخور در این محاسبه ساده دچار اشتباهی شده است که توضیح می دهم.) خب، با وضع فعلی که فیدها پراکنده اند، مجموع لایکهای یک مطلب از یک فید به سختی به 30 تا می رسد! با این حال، رتبه میانگین لایک در مطلب من در لایک خور رتبه 357 است که رتبه کلی من در سایت لایک خور 167 است.

(البته باید توجه داشت وبلاگ من حدود 10 ماه قبل به گودر اضافه شد و آن هنگام حجم عظیمی از مطالب نوشته شده بودند که از فرصت شیر شدن در گودر بی نصیب ماندند.)

سایت لایک خور، سایت خوبی است اما یک مشکل دارد و آن این که تعداد مطالب وبلاگ را درست نمی تواند محاسبه کند. با توجه به این که مطالب میهن بلاگ در گودر تقریبا سه یا 5 بار به روز می شوند، لایک خور هم مطالب را چند برابر محاسبه می کند؛ که این موضوع در میانگین لایکهای هر مطلب اثر منفی می گذارد. (ما هر مطلب را نهایتا یک بار share می کنیم.)

پیشنهاد می کنم شما هم فیدهای مختلفتان را در لایکخور ثبت کنید (+) تا اطلاعات کاملتری از تعداد مخاطبین وبلاگتون داشته باشید. (البته شاید قبل شما، دوست خوبتون این کار رو انجام داده باشه!)

یک گلایه یا سوال یا ابهام:

در گودر، باید کمترshare  کنید (مثلا روزی 10 تا)؛ اما لایک زدن که محدودیتی ندارد! هر چه که خوشتان آمد، احساس کردید حرف شماست، از جبهه شماست، لایک بزنید! واقعا تعجب می کنم با وجود حدود 200 مشترک گودری وبلاگم، متوسط واقعی لایک به هر مطلب من حدود 30 لایک باشد! به نظر شما متوسط170 نفر دیگر چرا لایک نمی زنند؟ (البته این گلایه، خاص من نیست. تعداد کم لایکها نسبت به مشترکین در همه وبلاگها (چه این طرفی چه آن طرفی، چه بدون طرف) تقریبا این گونه است.)

چگونه به کمک گودر یک لینکدونی خودکار درست کنیم؟

در پایین وبلاگ من، شما فهرستی از لینکهای متنوع را مشاهده می کنید. این فهرست به کمک گودر ساخته شده است. (جهت آشنایی با این خدمت گوگل، اینجا را بخوانید.) من در گودر تمام سایتها و وبلاگهایی که برایم موضوعیت دارد در دسته بندی امام صادقی ها، دوستان، دیگران، خبرگزاری های ما، اونا، مذهبی ها و ... ثبت کرده ام. به این ترتیب به جای سرزدن به این سایتها تنها به سایت گودر می روم و مطالب جالب را تنها با یک گزینه به دوستانم (چند صد نفر فالوئر) می فرستم. لینک عناوین ده تای آخر آنها همین فهرستی را تشکیل می دهد که فهرست پیشنهادات من از دنیای مجازی نام گرفته است. با یک تیر چند نشان زده می شود!

برای این منظور، تو گودر به ترتیب روی اینها کلیک کنید:
setting

reader setting

folders and tags

حالا تیک your shared item's را می زنیم. روی گزینه add a clip to your site  کلیک می کنیم. اسم مناسب انتخاب می کنیم. همین طور رنگ و تعداد مناسب. (امکان انتخاب بدون رنگ هم وجود دارد مثل فهرست من می شود.)

کد مربوطه را در هر جای قالب وبلاگتان که خواستید کپی کنید.

تذکر: ابتدا چند آیتم (مطلب) شر کنید و سپس وارد این مراحل شوید. در غیر اینصورت با پیغام «یو هو نُ شرد آیتمز» مواجه می شوید!