برای اولین امتحان دکتری ارتباطاتم: اولین تجربه آزمون سراسری دکتری سازمان سنجش

  • از خوش اقبالی یا شانس بد ما یکی این که اولین تجربه سازمان سنجش در برگزاری سراسری و نیمه متمرکز آزمون دکتری با ما آغاز شد.
دانشگاه امام صادق علیه السلام در مازندران!
25 فروردین 1390 هفت و نیم صبح پنج شنبه؛ دانشگاه فنی امام صادق علیه السلام؛ شهر امیرکلاء از توابع بابل مازندران
  • مکان و زمان فوق، میقات و میعاد اولین آزمون دکتری من بود. رقابت برای کسب عنوان یکی از پنج دانشجوی دکتری علوم ارتباطات در سال 1390! (از خوش اقبالی یا شانس بد ما، امسال فقط دانشگاه علامه طباطبایی، آن هم فقط 5 نفر دانشجو می گیرد! مرتبط: +)
  • امسال، یکی از شهرهای استان محل اقامت به عنوان محل آزمون دکتری تعیین شد. ما هم مجبور شدیم برگردیم شهرستان. و از آنجا صبح زود به شهر محل آزمون.
  • افزایش ناگهانی مسافرین بابل: شش و نیم صبح پنج شنبه. میدان امام. صف طویلی برای رفتن به بابل به وجود آمده است. راننده ها از تعجب شاخ در آورده اند که این همه آدم برای چی این وقت صبح پنج شنبه می خوان برن بابل!
  • با امام صادقی ها در همه جا: خوشبختانه در محل آزمون هم امام صادقی ها از شرق و غرب مازندران خود را رسانده بودند و تنها نبودیم. (امام صادقی ها در همه عرصه ها حاضرند!)
  • تکلیف ساقط شده: حجم بیش از تصور داوطلبان ورود به دکتری در حوزه امتحانی ما (امیرکلاء بابل) موجب شگفتی ما گردید. یکی از امام صادقی ها در همین باره گفت: دیگر تکلیف بازگشت به استان از ما ساقط شده است.
  • صف دستشویی: تجربه می گوید قبل از آزمونهای 4 ساعته باید قضاء حاجت نمود. حتی اگر نداری!
  • ن کانتری فر اولدمن: من هنوز هم توجیه نشده ام که چرا این همه پیرمرد باید در آزمون دکتری شرکت کنند؟ اینها که تاریخ مصرف علمی شان تمام است. یکی از امام صادقی ها از وجود برخی مدیران کل در بین این پیرمرد ها سخن گفت.
  • ناهار نخردمه!: بحث درباره «نقی» یا محسن تنابنده (سریال نوروزی پایتخت) سهم از حاشیه های جانبی آزمون بود. اتفاق نظر وجود داشت که علی رغم تصویر گاهی منفی از مرد مازندرانی، مصداق های واقعی «نقی» در مازندران فراوان است.
  • من شما را می شناسم!: دیدن دوستان قدیمی (احیانا بعد از 5 یا 6 سال) از اتفاقات جالب بود. دوستان دبیرستانی مان که بزرگ شده بودند. (داخل پرانتز: بعضی ها هم بعضی ها را به جا نیاوردند! که موجب خنده بقیه می گردید!)
  • آزمون دکتری و سطح علمی مسجد: هنگام نماز ظهر، بسیاری از داوطلبان بدون هماهنگی به مسجد امام حسن در یکی دو کیلومتری محل آزمون آمده بودند. یکی از داوطلبان به نکته جالبی اشاره کرد: «احتمالا سظح علمی این مسجد هیچگاه این قدر بالا نبوده است! همه تحصیلکرده!» مشابه این وضعیت در مقیاس کمتری قهوه خانه هم اتفاق افتاد.
تمایزات آزمون دکتری امسال
تعدد حوزه های امتحانی به تعداد استانها و سراسری شدن (پذیرش نیمه متمرکز) را تا حالا فهمیده اید. در گذشته هر دانشگاهی مستقلا آزمون دکتری تخصصی برگزار می کرد و مدرک آزمون تافل می خواست. اما دیگر خبری از این حرفها نیست.
  • آزمون استعداد تحصیلی (Gmat)، ابتکار ویژه آزمون دکتری امسال بود. چهل سوال هوش، درک مطلب، تحلیل و مقایسه و ریاضی و اینجور چیزها. چیز خوبی است. یک فایده آن کاهش شانس پیرمردها برای ورود به دوره دکتری است. هشت صبح تا ده صبح فرصت پاسخگویی به دفترچه شماره یک بود. چهل دقیقه وقت اضافه آوردم. (دانلود رایگان این نمونه سوال استعداد تحصیلی (+) و پاسخگویی به آن توصیه می شود! این هم پاسخهای آن نمونه سوال: + ) پیشنهاد می کنم که تعداد سوالات به 30 سوال کاهش پیدا کند. حداقل، وقت آزمون به 90 دقیقه کاهش پیدا کند تا جنبه رقابتی آزمون حفظ شود. نکته دیگر درباره استعداد تحصیلی، شش گزینه ای بودن آن است. اما با وجود شش گزینه ای بودن، نمره منفی یک سوم داشت!
  • آزمون زبان عمومی. خوشبختانه نمره منفی نداشت. البته کاملا هم تستی نبود. 100 سوال و 120 دقیقه فرصت پاسخگویی. در مورد زبان هم پیشنهاد می کنم تعداد به 50 سوال و 60 دقیقه کاهش پیدا کند. در ضمن، قرار دادن چند تست زبان تخصصی در کنار سوالات زبان عمومی، چندان گزینه بدی هم نیست. (نمونه سوال زبان + و پاسخنامه اش +)
  • آزمون تخصصی: بعد از آزمون 4 ساعته و خسته کننده نوبت صبح، نوبت به آزمون نود دقیقه ای بعد از ظهر رسید. در رشته ما (و عمده رشته ها) دو ماده امتحانی روش و نظریه (هر کدام سی سوال تستی) وجود داشت. روش تحقیق بیشتر شامل آمار عمومی (توصیفی و استنباطی) بود. انتظار این بود که بیشتر سوالات به روشهای تحقیق تخصصی در رسانه ها و علوم اجتماعی و ارتباطات اختصاص یابد. نظریه ها هم شامل حوزه های گسترده ارتباطات انسانی، جمعی، جامعه شناسی، نظریه فرهنگ، جهانی شدن و ... شد. (توجه: هر رشته علمی شامل مفاهیم، روش، نظریه و مسائل می باشد. که در این آزمون تقریبا مفاهیم، نظریه و مسائل در ذیل عنوان نظریه ترکیب شدند. البته سهم نظریه بیشتر بود.)
  • تستی بودن آزمون تخصصی: 
  • 1- مسلما به نفع غیر امام صادقی هاست. ما شش هفت سال است که به منابع مطالعاتی مان نگاه تستی نداشته ایم. پیام نوری ها که همیشه تست می زنند و عمدتا توانایی تحلیل تشریحی ندارند. بقیه دانشجویان هم حداقل برای ورود به ارشد، امتحان تستی داده اند. (راستی گفته می شود سطح سوالات دکتری، در سطح کارشناسی است. یعنی همان آزمون ورود به ارشد)
  • 2- فکر می کنم برای آزمون تستی باید کتابهای خاصی را معرفی کرد! 
  • 3- امکان استفاده از تاکیتک استراتژیک مورچه را فراهم کرد. (مورچه می تواند گزینه صحیح را پیش بینی کند.)
  • عدالت آموزشی در ورود به مقطع دکتری؟ این نکته باید با تامل بیشتری بحث شود. گفته می شود: برگزاری آزمون به صورت نیمه متمرکز به نفع شهرستانی ها و دانشجویان دانشگاههای غیر معروف است. شانس آنها برای ورود به دوره دکتری بیشتر می شود. اینها درست است ولی آیا معنی عدالت هم این است؟ مثلا چرا باید معدل 18 دانشگاه امام صادق علیه السلام با 18 دانشگاه ... یکسان فرض شود؟ (20 درصد در این آزمون، براساس نمره معدل محاسبه می شود.) 
  • دستهای کثیف: شاید قطع اعمال سلایق شخصی دانشگاهها در پذیرش دانشجوی دکتری، کار خوبی می بود. اما متاسفانه بعد از مرحله آزمون کتبی، این دانشگاهها هستند که تصمیم می گیرند که با چند برابر ظرفیتها چه کنند!
  • نیتهای خوب در انتظار شیوه های صحیح: راستی فراموش نکنیم این اولین تجربه بود و باید به وزارت علوم و سازمان سنجش فرصت داد تا خودش را اصلاح کند. نیت های خوبی پشت سر این اتفاق هست.
پی نوشت: تشکر از لینک ویژه دکتر آشنا
وقتی استاد آشنا یک مطلب وبلاگ پرخواننده خود را به این مطلب اختصاص داد: +